من Ming Ren هستم، بروکر RE/MAX Realtron.
اول، نتیجه را ساده بگویم: اگر شما — یا کودکی که با شما زندگی میکند — خشونت خانگی، خشونت جنسی یا شکل دیگری از آزار را تجربه کردهاید و باور دارید ماندن در این واحد شما یا کودک را در معرض آسیب قرار میدهد، قانون انتاریو یک راه خروج یکطرفه از قرارداد اجاره به شما میدهد. لازم نیست تا پایان مدت اجاره صبر کنید، به اجازه مالک نیاز ندارید، و مجبور نیستید به مالک ثابت کنید چه اتفاقی افتاده است. از فرم Form N15 هیئت مالک و مستأجر (LTB) استفاده میکنید، تاریخ خاتمه را دستکم ۲۸ روز پس از تحویل اطلاعیه تعیین میکنید و یک اظهارنامه امضاشده ضمیمه میکنید. طبق قانون، مالک باید همه این مدارک را محرمانه نگه دارد.
یک نکته درباره ترتیب کارها: اگر در خطر فوری هستید، اول با ۹۱۱ تماس بگیرید و به جای امنی بروید. کاغذبازیهای زیر میتواند صبر کند؛ امنیت نمیتواند.
۱. این یک حق قانونی است و شرط آن پایینتر از چیزی است که بیشتر مردم فکر میکنند
این راه از مواد ۴۷٫۱ تا ۴۷٫۴ قانون Residential Tenancies Act, 2006 (RTA) میآید که از ۸ سپتامبر ۲۰۱۶ لازمالاجراست. ماده ۴۷٫۱ میگوید هرگاه مستأجر، یا کودکی که با مستأجر زندگی میکند، طبق ماده ۴۷٫۳ «تجربهکننده خشونت یا آزار تلقی شود»، مستأجر میتواند در میانه دوره اجاره — ماهانه، سالانه یا با مدت ثابت — قرارداد را خاتمه دهد و این ماده بر قواعد معمول که اطلاع ۶۰ روزه و تعیین تاریخ خاتمه در آخرین روز دوره اجاره را میخواهد، غلبه میکند.
ماده ۴۷٫۳ برای رسیدن به این «تلقی شدن» دو راه میگذارد و یکی از آنها کافی است:
- راه حکم دادگاه: دادگاهی علیه شخص مربوط حکمی صادر کرده باشد — برای مثال وثیقه صلح (peace bond) طبق ماده ۸۱۰ قانون Criminal Code، حکم منع تماس (restraining order) طبق ماده ۴۶ قانون Family Law Act، یا حکم منع تماس طبق ماده ۳۵ قانون Children's Law Reform Act — و آن حکم شامل مقرراتی درباره شما، کودک یا واحد اجارهای باشد.
- راه اظهارنامه امضاشده: شما در یک اظهارنامه ادعا کنید که همسر یا همسر سابق، شخصی که با شما در رابطه زناشویی خارج از ازدواج زندگی میکند (یا قبلاً زندگی کرده است)، شخصی که با شما در رابطه آشنایی (dating relationship) است، یا شخصی که در واحد سکونت دارد و با شما یا کودک خویشاوند است، کارهایی مانند ایراد عمدی یا بیپروای آسیب بدنی یا خسارت به اموال، رفتار یا تهدیدی که شما یا کودک را به ترس از امنیت خود واداشته، حبس اجباری، یا مجموعهای از رفتارها از جمله تعقیب، تماس، مشاهده یا ضبط تصویر را مرتکب شده است — یا اینکه خشونت جنسی علیه شما یا کودک صورت گرفته است.
بیشتر مردم از راه دوم استفاده میکنند، چون لازم نیست اول به دادگاه بروند. اظهارنامه با فرم تأییدشده هیئت (Tenant's Statement About Sexual or Domestic Violence and Abuse) تنظیم میشود و بند (۵) ماده ۴۷٫۳ فهرست کوتاهی از چیزهایی را میگوید که باید در آن باشد: واحد اجارهای را مشخص کند، یکی از وضعیتهای بالا را ادعا کند، تصریح کند که باور دارید اگر در واحد بمانید شما یا کودک ممکن است در معرض آسیب قرار بگیرید، و به امضای شما برسد. همان بند سپس چیزهایی را برمیشمارد که اظهارنامه لازم نیست داشته باشد: لازم نیست اوضاع و احوال را شرح دهد، لازم نیست شخص را به نام یا نسبت معرفی کند، و لازم نیست مشخص کند خشونت یا آزار علیه شما بوده یا علیه کودک. قانون از شما نمیخواهد پرونده ماجرا را به مالک تحویل دهید. نه گزارش پلیس لازم است و نه مدرک پزشکی.
۲. در عمل چگونه انجام میشود — و راه جدا برای مستأجران مشترک
خود کار ساده است؛ آنچه اهمیت دارد درست بودن تاریخها و پیوست است:
- تاریخ خاتمه باید دستکم ۲۸ روز بعد باشد. بند (۳) ماده ۴۷٫۱ میخواهد اطلاعیه دستکم ۲۸ روز پیش از تاریخ خاتمه داده شود. این تاریخ لازم نیست پایان ماه باشد یا با چرخه پرداخت اجاره شما هماهنگ شود — هر روزی که دستکم ۲۸ روز پس از تحویل اطلاعیه باشد درست است. دیرتر اشکالی ندارد؛ زودتر نه.
- از Form N15 استفاده کنید، با یکی از دو پیوست. طبق بند (۴) ماده ۴۷٫۱، اطلاعیه باید همراه باشد با یا نسخهای از یکی از احکام دادگاه که در بالا گفته شد و بیش از ۹۰ روز از صدور آن نگذشته باشد، یا اظهارنامه امضاشده. یکی از این دو کافی است.
- اطلاعیه را تحویل دهید و مدرک آن را نگه دارید. یک نسخه کامل برای خودتان نگه دارید و تاریخ و روش تحویل را یادداشت کنید. اگر روزی اختلافی پیش بیاید، همین سابقه مدرک شماست که اطلاعیه را درست دادهاید.
- در تاریخ خاتمه یا پیش از آن تخلیه کنید. اجاره تا تاریخ خاتمه قابل پرداخت است؛ پس از آن دیگر بابت این واحد بدهی ندارید. یک نکته حفاظتی در بند (۵) ماده ۴۷٫۱ هست: مالک تا وقتی شما عملاً طبق اطلاعیه تخلیه نکردهاید، نمیتواند مستأجران احتمالی را برای بازدید واحد بیاورد.
مستأجران مشترک (joint tenants) باید بدانند دو در جدا وجود دارد. اگر همه اشخاص یک اجاره مشترک میخواهند کل قرارداد پایان یابد، بند (۲) ماده ۴۷٫۱ میخواهد اطلاعیه را همه مستأجران مشترک با هم بدهند. اما اگر میخواهید تنها بروید و بقیه بمانند، ماده ۴۷٫۲ به شما اجازه میدهد فقط سهم خودتان در قرارداد را خاتمه دهید — باز هم با اطلاع دستکم ۲۸ روزه و باز هم با پیوست حکم دادگاه یا اظهارنامه. طبق بند (۶) ماده ۴۷٫۲، وقتی در تاریخ خاتمه یا پیش از آن تخلیه کنید، دیگر مستأجر و طرف قرارداد نیستید (مسئولیتهای مربوط به پیش از آن تاریخ سر جایش میماند) و طبق بند (۸) ماده ۴۷٫۲، هر ودیعه اجاره به نفع مستأجرانی است که میمانند. اما به بند (۵) ماده ۴۷٫۲ دقت کنید: اگر اطلاعیه را بدهید و تا تاریخ خاتمه تخلیه نکنید، اطلاعیه نسبت به شما باطل میشود. وقتی تاریخ را انتخاب کردید، باید طبق آن عمل کنید.
۳. محرمانگی در متن قانون نوشته شده است، نه وابسته به لطف مالک
برای بسیاری از مستأجران ترس اصلی فرم نیست؛ این است که «چه کسی باخبر میشود؟» بند (۱) ماده ۴۷٫۴ با عباراتی سخت پاسخ میدهد: مالک باید محرمانه نگه دارد و به هیچکس افشا نکند که چنین اطلاعیهای داده شده، خود اطلاعیه، مدارک پیوست یا هر اطلاعاتی که در آنهاست. استثناها فقط همانهایی است که قانون برشمرده است، مانند افشا به بازرسان وزارتخانه، به نهاد انتظامی که در چارچوب تحقیق درخواست کند، به وکیل خود مالک، به هیئت در یک رسیدگی، با رضایت شما، یا مواردی که قانون دیگری ایجاب کند. بند (۵) ماده ۴۷٫۴ به مالک اجازه میدهد موضوع را به سرایدار یا مدیر ملکی بگوید که واقعاً برای انجام وظیفهاش نیاز به دانستن دارد — و بند (۶) همان تکلیف محرمانگی را بر عهده آن شخص هم میگذارد.
دو جزئیات را آسان میتوان از دست داد. اول، آگهی اجاره: طبق بند (۴) ماده ۴۷٫۴، در دوره اطلاعیه مالک فقط وقتی میتواند برای اجاره واحد آگهی بدهد که در آگهی نامی از واحد نباشد و واحد از روی آگهی قابل شناسایی نباشد؛ آگهی معمولی باید تا تخلیه شما صبر کند. دوم، اگر طبق ماده ۴۷٫۲ میروید و مستأجران مشترک دیگری میمانند، مالک فقط دو واقعیت ساده را میتواند به آنها بگوید — اینکه اطلاعیهای داده شده و تاریخ خاتمه چه روزی است — آن هم فقط پس از گذشتن تاریخ خاتمه و تخلیه شما (بند (۳) ماده ۴۷٫۴). محتوای اظهارنامه شما هرگز جزو چیزهایی نیست که بتواند به اشتراک گذاشته شود.
سه سوءبرداشت رایج
«باید اول به پلیس گزارش دهم و حکم دادگاه بگیرم تا بتوانم این کار را بکنم.» نه. حکم دادگاه فقط یکی از دو راه است. بدون آن، یک اظهارنامه امضاشده منطبق با بند (۵) ماده ۴۷٫۳ به تنهایی کافی است — بدون گزارش پلیس و بدون تحویل هیچ «مدرکی» به مالک.
«اظهارنامه باید توضیح دهد چه اتفاقی افتاده و مالک میتواند از من بازخواست کند.» برعکس است. قانون صریحاً میگوید اظهارنامه لازم نیست اوضاع را شرح دهد، لازم نیست کسی را نام ببرد و لازم نیست بگوید ماجرا درباره شما بوده یا کودک. و طبق بند (۶) ماده ۴۷٫۳، حتی خود هیئت در هر رسیدگی فقط میتواند بررسی کند که سند اصیل و از نوع درست است — نمیتواند درباره درست بودن ادعاها تحقیق یا تصمیمگیری کند.
«ما مستأجر مشترکیم، پس نمیتوانم بروم مگر همه امضا کنند.» پایان دادن به کل قرارداد واقعاً نیاز دارد همه مستأجران مشترک با هم اطلاعیه بدهند. اما خاتمه دادن فقط به سهم خودتان طبق ماده ۴۷٫۲ کاری است که میتوانید به تنهایی انجام دهید — بدون رضایت و بدون امضای دیگر مستأجران مشترک.
اگر قصد دارید از این راه استفاده کنید، این پنج کار را به ترتیب انجام دهید
- امنیت را در اولویت بگذارید: در وضعیت اضطراری با ۹۱۱ تماس بگیرید. برای اینکه با کسی موضوع را مرور کنید، با یک کلینیک حقوقی محلی (community legal clinic) یا Legal Aid Ontario تماس بگیرید — این کمک رایگان و محرمانه است.
- دو فرم را از صفحات هیئت مالک و مستأجر در Tribunals Ontario دانلود کنید: Form N15 و Tenant's Statement. فقط همان را پر کنید که فرم میخواهد — نه چیزی فراتر از آن.
- تاریخ را با دقت بشمارید: دستکم ۲۸ روز پس از روزی که اطلاعیه را تحویل میدهید. به جای چسبیدن به لبه مرز، چند روز اضافه برای خودتان بگذارید.
- Form N15 را همراه اظهارنامه (یا نسخه حکم دادگاهی که در ۹۰ روز گذشته صادر شده) تحویل دهید، نسخه کامل همهچیز را نگه دارید و تاریخ و روش تحویل را ثبت کنید.
- در تاریخ خاتمه یا پیش از آن تخلیه کنید و وسایلتان را با خود ببرید. اگر مستأجر مشترکی هستید که طبق ماده ۴۷٫۲ میروید، این گام از همه مهمتر است — اگر تاریخ را از دست بدهید، اطلاعیه طبق بند (۵) ماده ۴۷٫۲ نسبت به شما باطل میشود.
کار حرفهای و دقیق، پایه اعتماد است. من Ming Ren هستم. میتوانم در خواندن دقیق بخش اجارهای یک وضعیت به شما کمک کنم؛ اما برای برنامهریزی امنیت و روند قانونی در چنین پروندهای، حتماً با یک کلینیک حقوقی محلی یا وکیل هم کار کنید — این تخصص آنهاست و برای واجدان شرایط رایگان است.
این مقاله فقط اطلاعات عمومی است و مشاوره حقوقی محسوب نمیشود و جایگزین برنامه امنیتی متناسب با وضعیت شما نیست. در وضعیت اضطراری با ۹۱۱ تماس بگیرید. پیش از هر اقدامی، مشاوره حقوقی رایگان از طریق Legal Aid Ontario یا یک کلینیک حقوقی محلی را در نظر بگیرید.
منابع اصلی: Residential Tenancies Act, 2006, S.O. 2006, c.17, ss.47.1, 47.2, 47.3, 47.4 (Ontario e-Laws، بررسیشده در نوامبر ۲۰۲۶)؛ LTB Form N15 (Tenant's Notice to End my Tenancy Because of Fear of Sexual or Domestic Violence and Abuse) و Tenant's Statement About Sexual or Domestic Violence and Abuse (Tribunals Ontario).
یادداشت: این نسخه فارسی برای آگاهی عمومی تهیه شده است. در صورت اختلاف در تفسیر، متن قانون و نسخههای انگلیسی و چینی ملاک بررسی دقیقتر هستند.
پرسشهای متداول
باید اول به پلیس گزارش دهم و حکم دادگاه بگیرم تا بتوانم این کار را بکنم؟
نه. حکم دادگاه فقط یکی از دو راه است. بدون آن، یک اظهارنامه امضاشده منطبق با بند (۵) ماده ۴۷٫۳ به تنهایی کافی است — بدون گزارش پلیس و بدون تحویل هیچ مدرکی به مالک.
اظهارنامه باید توضیح دهد چه اتفاقی افتاده و مالک میتواند از من بازخواست کند؟
برعکس است. قانون صریحاً میگوید اظهارنامه لازم نیست اوضاع را شرح دهد، لازم نیست کسی را نام ببرد و لازم نیست بگوید ماجرا درباره شما بوده یا کودک؛ طبق بند (۶) ماده ۴۷٫۳ حتی خود هیئت فقط میتواند بررسی کند که سند اصیل و از نوع درست است.
ما مستأجر مشترکیم، پس نمیتوانم بروم مگر همه امضا کنند؟
پایان دادن به کل قرارداد نیاز دارد همه مستأجران مشترک با هم اطلاعیه بدهند. اما خاتمه دادن فقط به سهم خودتان طبق ماده ۴۷٫۲ کاری است که میتوانید به تنهایی انجام دهید — بدون رضایت و بدون امضای دیگر مستأجران مشترک.


