من Ming Ren هستم، بروکر RE/MAX Realtron.
اول، اصل مطلب را ساده بگویم: اینکه میتوانید به مبلمان و جعبههایی که مستأجر جا گذاشته دست بزنید یا نه، تقریباً هیچ ربطی به خود وسایل ندارد. همهچیز به یک پرسش برمیگردد: اجاره چگونه پایان یافت؟ اگر اجاره بهدرستی پایان یافته باشد، ماده ۴۱ قانون Residential Tenancies Act, 2006 (همان RTA) به شما اجازه میدهد آنچه مانده را فوراً بفروشید، برای خودتان نگه دارید یا دور بیندازید، بدون هیچ دوره نگهداری قانونی. اما اگر مستأجر فقط ناپدید شده و اجاره هرگز بهصورت رسمی پایان نیافته باشد، وارد قلمرو ترک ملک در ماده ۴۲ میشوید: اول باید حکم پایان اجاره از LTB بگیرید، یا اطلاعیه قصد تصرف وسایل را هم به مستأجر و هم به هیئت (Board) بدهید، و بعد ۳۰ روز کامل صبر کنید. قاطی کردن این دو وضعیت، رایجترین — و پرهزینهترین — اشتباه مالکان در این موضوع است.
از پایه شروع کنیم: وسایل بهجامانده وثیقه اجاره نیست
ماده ۴۰ این را در یک جمله میگوید: هیچ مالکی نمیتواند بدون روند قانونی، به دلیل نپرداختن اجاره یا نقض هر تعهد دیگر مستأجر، اموال او را توقیف کند. انتاریو مدتهاست که نهاد distress (توقیف اموال بابت بدهی) را لغو کرده است.
پس یک تصور را از همان اول کنار بگذارید: اموالی که در واحد مانده، چیزی نیست که تا پرداخت بدهی گرو نگه دارید، و بهطور خودکار هم مال شما نیست که بابت بدهی بفروشید. بدهی اجاره مسیر خودش را دارد — درخواست به هیئت مالک و مستأجر (LTB) یا دادگاه دعاوی کوچک (Small Claims Court). تعیین تکلیف وسایل مسیر جداگانهای دارد، زیر ماده ۴۱ یا ماده ۴۲. این دو را با هم قاطی نکنید.
وضعیت اول: اجاره بهدرستی پایان یافته است (ماده ۴۱) — اقدام فوری مجاز است
اجاره برای این منظور وقتی بهدرستی پایانیافته محسوب میشود که واحد بر اساس یکی از این موارد تخلیه شده باشد: اطلاعیه پایان اجاره از سوی مالک یا مستأجر؛ توافق مالک و مستأجر برای پایان اجاره؛ بند (۲) ماده ۹۳ (وضعیت محل سکونت سرایدار)؛ یا حکم هیئت مبنی بر پایان اجاره یا تخلیه مستأجر.
در این وضعیت، ماده ۴۱(۱) به شما اجازه میدهد اموال را فوراً بفروشید، برای استفاده خودتان نگه دارید یا به هر شکل دیگری تعیین تکلیف کنید. قانون هیچ دوره نگهداریای تعیین نکرده است و مالکی که مطابق این ماده عمل کند، در برابر هیچکس مسئول نیست (ماده ۴۱(۴)). ماده ۴۱(۵) هم به مالک و مستأجر اجازه میدهد کتباً شرایط دیگری توافق کنند — مثلاً اینکه مستأجر ظرف دو هفته برگردد و مبلش را ببرد. اگر چنین توافقی میکنید، آن را مکتوب کنید؛ خیلی امنتر از یک قول شفاهی است.
اما ماده ۴۱ یک استثنا پنهان دارد و همان است که بیشتر از همه از دست میرود: جایی که حکم تخلیه اجرا شده است. اگر مأمور اجرا (Sheriff) حکم تخلیه هیئت را اجرا کرده باشد، ماده ۴۱(۲) شما را از فروش، نگه داشتن یا دور انداختن اموال مستأجر تا گذشت ۷۲ ساعت از زمان اجرا منع میکند. در طول این ۷۲ ساعت، ماده ۴۱(۳) شما را ملزم میکند اموال را در مکانی نزدیک واحد، در ساعات مقرر، برای تحویل گرفتن در دسترس بگذارید — ساعاتی که ماده ۴۶ آییننامه O. Reg. 516/06 آن را ۸ صبح تا ۸ شب تعیین کرده است.
نقض قاعده ۷۲ ساعت یا وظیفه در دسترس گذاشتن اموال، عواقب واقعی دارد. به درخواست مستأجر سابق، هیئت میتواند دستور دهد دوباره تخلف نکنید، اموالی را که هنوز در اختیار دارید برگردانید، هزینه معقول تعمیر یا جایگزینی آنچه آسیب دیده، نابود شده یا دور انداخته شده و نیز سایر هزینههای معقول از جیب رفته را بپردازید، و جریمه اداری تا سقفِ بیشترِ میان ۱۰٬۰۰۰ دلار و سقف صلاحیت مالی دادگاه دعاوی کوچک اعمال کند (ماده ۴۱(۶)).
وضعیت دوم: مستأجر ملک را ترک کرده است (ماده ۴۲) — اول تشریفات، بعد ۳۰ روز
این وضعیتی است که مالکان را به دردسر میاندازد. مستأجر شبانه رفته است — بدون اطلاعیه پایان، بدون توافق امضاشده، بدون حکم هیئت. آدم رفته است، اما از نظر قانون اجاره پایان نیافته و نمیتوانید بهسادگی واحد را خالی کنید.
بر اساس ماده ۴۲(۱)، پیش از تعیین تکلیف هر چیزی باید یکی از این دو کار را انجام دهید:
- بر اساس ماده ۷۹ حکم پایان اجاره بگیرید؛ یا
- اطلاعیه قصد تعیین تکلیف اموال را هم به مستأجر و هم به هیئت بدهید. ابلاغ فقط به مستأجر کافی نیست.
پس از حکم یا اطلاعیه، باید صبر کنید تا ۳۰ روز بگذرد و بعد میتوانید بقیه اقلام را بفروشید، نگه دارید یا دور بیندازید (ماده ۴۲(۳)). تنها چیزهایی که میتوانید فوراً تعیین تکلیف کنید، اقلام ناامن یا غیربهداشتی است — غذای فاسد و مواد خطرناک نمونههای روشن آن است (ماده ۴۲(۲)).
در طول این ۳۰ روز، سمت مستأجرِ قاعده را هم رعایت کنید: اگر مستأجر ظرف ۳۰ روز به شما اطلاع دهد که قصد دارد اموالش را ببرد، میتواند در همان بازه این کار را بکند و شما باید اموال را در زمانی معقول و در مکانی نزدیک واحد در دسترسش بگذارید (مواد ۴۲(۴) و (۵)). پیش از تحویل، میتوانید از مستأجر بخواهید بدهی اجاره و هزینههای معقول از جیب رفته شما برای جابهجایی، نگهداری یا حفاظت از اموال را بپردازد (ماده ۴۲(۶)).
و یک قاعده درباره پول فروش که آسان از دست میرود: اگر ظرف شش ماه پس از دادن اطلاعیه یا صدور حکم، مستأجر اموالی را که فروختهاید مطالبه کند، باید مبلغی را که عواید فروش از مجموع هزینههای معقول جابهجایی، نگهداری، حفاظت و فروش شما بهعلاوه هر بدهی اجاره بیشتر است، به او بپردازید (ماده ۴۲(۷)). مازاد، پول مستأجر است، نه سود بادآورده مالک — پس سوابق و رسیدها را نگه دارید.
در پایان، با خود واژه «ترک ملک» (abandonment) محتاط باشید. ماده ۲(۳) میگوید اگر مستأجر بدهی اجاره نداشته باشد، واحد ترکشده محسوب نمیشود. مستأجری که همه اجارهاش را پرداخته و فقط چند هفته غایب است، چیزی را ترک نکرده است. اگر مطمئن نیستید، از روند ماده ۴۲ استفاده کنید یا به هیئت درخواست بدهید؛ خودتان اعلام ترک ملک نکنید و شروع به خالی کردن واحد نکنید.
دو وضعیت در کنار هم:
| وضعیت اول (ماده ۴۱) | وضعیت دوم (ماده ۴۲) | |
|---|---|---|
| وضعیت اجاره | با اطلاعیه، توافق، ماده ۹۳(۲) یا حکم هیئت بهدرستی پایان یافته | مستأجر ترک کرده؛ اجاره هرگز رسماً پایان نیافته |
| اقدام فوری مجاز است؟ | بله — بدون دوره نگهداری | نه |
| اول چه باید بشود | هیچ | حکم پایان اجاره بر اساس ماده ۷۹، یا اطلاعیه قصد تعیین تکلیف به هر دو: مستأجر و هیئت |
| دوره انتظار | هیچ — بهجز ۷۲ ساعت پس از تخلیه اجباری توسط Sheriff | ۳۰ روز؛ اقلام ناامن یا غیربهداشتی فوراً |
| پول فروش | برای تعیین تکلیف مطابق این ماده مسئولیتی نیست | تا شش ماه، مازاد بر هزینههای معقول بهعلاوه بدهی، متعلق به مستأجر است |
سه سوءبرداشت رایج
«رفتهاند و وسایل اینجاست — یعنی تخلیه کردهاند، پس امروز میتوانم همه را خالی کنم.» رفتن با پایان یافتن اجاره یکی نیست. بدون اطلاعیه، بدون توافق و بدون حکم هیئت، موضوع ترک ملک است و ماده ۴۲ حاکم است. تعیین تکلیف بدون اطلاعیه و بدون آن ۳۰ روز، تصرف غیرقانونی است، هرچقدر هم مطمئن باشید مستأجر هرگز برنمیگردد.
«به من اجاره بدهکار است، پس نگه داشتن یا فروختن وسایلش بابت بدهی حق من است.» ماده ۴۰ توقیف اموال مستأجر بدون روند قانونی را ممنوع میکند، بدون استثنا. وسایل وثیقه بدهی نیستند؛ بدهی از مسیر خودش، از طریق هیئت یا دادگاه، پیگیری میشود.
«اطلاعیه تعیین تکلیف را برای مستأجر فرستادم — همین کافی است.» کافی نیست. ماده ۴۲(۱)(b) میخواهد اطلاعیه هم به مستأجر و هم به هیئت داده شود. اگر هیئت جا بیفتد، شرط برآورده نشده است — آن ۳۰ روز اصلاً شروع نشده است.
اگر امروز در را باز کردید و واحد خالی بود ولی وسایل مانده بود، این پنج کار را به ترتیب انجام دهید
- پیش از دست زدن به هر چیزی مشخص کنید در کدام وضعیت هستید. دنبال سند بگردید: آیا این اجاره با اطلاعیه، توافق دوطرفه یا حکم هیئت پایان یافته است؟ اگر بله، ماده ۴۱. اگر چنین سندی نیست، آن را ترک ملک بدانید.
- پیش از جابهجایی هر چیزی، از همهچیز عکس بگیرید و فهرست تهیه کنید. یک سابقه تاریخدار از واحد و محتویاتش از شما محافظت میکند اگر مستأجر بعداً اموالش را مطالبه کند یا هیئت سؤال بپرسد.
- اگر ترک ملک است، مسیرتان را انتخاب کنید: بر اساس ماده ۷۹ برای حکم پایان اجاره درخواست بدهید، یا اطلاعیه قصد تعیین تکلیف را هم به مستأجر و هم به هیئت ابلاغ کنید. تاریخ را یادداشت کنید — آن ۳۰ روز از تاریخ حکم یا اطلاعیه حساب میشود. اقلام ناامن یا غیربهداشتی را میتوانید فوراً ببرید؛ بقیه صبر میکنند.
- اگر واحد از مسیر تخلیه اجباری توسط Sheriff برگشته است، آن ۷۲ ساعت را رعایت کنید: به هیچچیز دست نزنید و اموال را نزدیک واحد، میان ۸ صبح تا ۸ شب، برای تحویل گرفتن مستأجر سابق در دسترس بگذارید.
- اگر چیزی میفروشید، حساب موردبهمورد و رسیدها را نگه دارید. در پرونده ترک ملک، مازاد بر هزینههای معقول و بدهی، تا شش ماه متعلق به مستأجر است. و هر وقت نتوانستید تشخیص دهید در کدام وضعیت هستید، مسیر کندترِ ماده ۴۲ را بروید — کند بودن تقریباً همیشه ارزانتر از اشتباه کردن است.
کار حرفهای و دقیق، پایه اعتماد است. من Ming Ren هستم. اگر با مسئله اجاره یا سکونت روبهرو هستید، اول مشخص کنید اجاره دقیقاً چگونه پایان یافته است تا مواد قانونی و تاریخها را مورد به مورد با هم بررسی کنیم.
این مقاله فقط اطلاعات عمومی است و مشاوره حقوقی محسوب نمیشود. اینکه اجاره شما چگونه پایان یافته، اطلاعیهها چگونه ابلاغ شده و جدول زمانی پروندهتان میتواند نتیجه را تغییر دهد. پیش از هر اقدامی با یک وکیل در انتاریو مشورت کنید.
منابع اصلی: Residential Tenancies Act, 2006, S.O. 2006, c.17, ss.2(3), 40, 41, 42؛ O. Reg. 516/06, s.46 (Ontario e-Laws، بررسیشده در نوامبر ۲۰۲۶).
یادداشت: این نسخه فارسی برای آگاهی عمومی تهیه شده است. در صورت اختلاف در تفسیر، متن قانون و نسخههای انگلیسی و چینی ملاک بررسی دقیقتر هستند.
پرسشهای متداول
مستأجر رفته و وسایلش مانده است؛ آیا میتوانم همین امروز همه را خالی کنم؟
نه لزوماً. رفتن مستأجر با پایان یافتن اجاره یکی نیست. بدون اطلاعیه پایان، بدون توافق و بدون حکم هیئت، موضوع ترک ملک است و ماده ۴۲ حاکم است: اول باید حکم پایان اجاره بگیرید یا اطلاعیه قصد تعیین تکلیف را هم به مستأجر و هم به هیئت بدهید و بعد ۳۰ روز صبر کنید. تعیین تکلیف بدون اطلاعیه و بدون آن ۳۰ روز، تصرف غیرقانونی است.
مستأجر به من اجاره بدهکار است؛ میتوانم وسایلش را بابت بدهی نگه دارم یا بفروشم؟
نه. ماده ۴۰ توقیف اموال مستأجر بدون روند قانونی را ممنوع میکند. وسایل وثیقه بدهی نیستند و بدهی اجاره باید از مسیر خودش، از طریق هیئت یا دادگاه، پیگیری شود.
آیا کافی است اطلاعیه تعیین تکلیف وسایل را فقط برای مستأجر بفرستم؟
کافی نیست. ماده ۴۲(۱)(b) میخواهد اطلاعیه هم به مستأجر و هم به هیئت داده شود. اگر هیئت جا بیفتد، شرط برآورده نشده و آن ۳۰ روز اصلاً شروع نشده است.
اگر اجاره بهدرستی پایان یافته باشد، میتوانم وسایل را فوراً تعیین تکلیف کنم؟
بله. طبق ماده ۴۱ میتوانید آنچه مانده را فوراً بفروشید، نگه دارید یا دور بیندازید و هیچ دوره نگهداری قانونی وجود ندارد. استثنا، تخلیه اجباری توسط مأمور اجرا (Sheriff) است: باید ۷۲ ساعت صبر کنید و در این مدت اموال را میان ساعت ۸ صبح تا ۸ شب برای تحویل گرفتن در دسترس بگذارید.


