من Ming Ren، بروکر RE/MAX Realtron هستم.
پاسخ کوتاه این است: داشتن نیمی از سند، تضمین نمیکند که نیمی از درآمد را در اظهارنامه خود گزارش کنید. برای همسرانی که در کانادا ملکی اجارهای را مشترکاً میخرند، دو آزمون وجود دارد. آزمون اول سهم مالکیت شماست و آزمون دوم این است که پول آن سهم را چه کسی پرداخته است. اگر هر دو یک جهت را نشان دهند، تقسیم نصفنصف پابرجاست؛ اما اگر فقط اولی درست باشد، اجارهبهای سهم همسر ــ و حتی زیان آن ــ ممکن است از نظر مالیاتی به همسری برگردد که پولش را داده است.
این تصمیم را پیش از نهایی شدن خرید بگیرید، نه در فصل مالیات.
نخست: CRA از سهم مالکیت شما شروع میکند
راهنمای درآمد اجارهای CRA با نام T4036 صریح است: کسی که مالک ملک اجارهای است، درآمد یا زیان آن را گزارش میکند و وقتی چند مالک مشترک وجود دارد، سهم هر کس به سهم مالکیت او بستگی دارد. پس اگر سند نصفنصف باشد، نقطه شروع در فرم T776 نیز نصفنصف است و مشخصات سایر مالکان مشترک هم درج میشود تا CRA بتواند اظهارنامهها را با هم تطبیق دهد.
دو نکته مهم است. این تقسیم باید سال به سال ثابت بماند، مگر اینکه خود سهم مالکیت تغییر کند؛ نمیتوانید در یک سال سهم بیشتری از اجاره را به همسر کمدرآمدتر بدهید. همچنین مالکیت مشترک یک ملک اجارهای بهعنوان سرمایهگذاری، بهخودیخود شراکت (partnership) ایجاد نمیکند.
یک مثال ساده که خودم ساختهام و فقط برای توضیح است: ملکی در یک سال ۲۰٬۰۰۰ دلار درآمد خالص اجاره دارد، هر یک از همسران نیمی از مالکیت را دارند، هر کدام سهم پیشپرداخت خود را از پسانداز خودش داده و هر کدام سهم وام خودش را بر عهده دارد. نقطه شروع، ۱۰٬۰۰۰ دلار برای هر نفر است. مثال ساده است چون منبع پول هم شفاف است. وقتی منبع پول شفاف نباشد، آزمون دوم وارد میشود.
دوم: پول چه کسی بوده، تعیین میکند درآمد به نام چه کسی ثبت شود
بند 74.1(1) از Income Tax Act قواعد انتساب میان همسران را در بر دارد. اگر مالی را به همسر یا شریک زندگی مشترک خود منتقل کنید یا قرض دهید ــ مستقیم، غیرمستقیم، از طریق تراست یا به هر وسیله دیگر ــ درآمد یا زیان همسر از آن مال، یا از مالی که جایگزین آن شده، از نظر قانون درآمد شما محسوب میشود، نه او.
در خرید خانه یعنی: پول خودش مال است و سهمی از خانه که با آن پول خریده شده میتواند مال جایگزین باشد. اگر یکی از همسران نیمی از پیشپرداخت دیگری را بپردازد، سند ممکن است همچنان نصفنصف بماند، اما اجارهبهای آن سهم ممکن است به پرداختکننده برگردد. زیان هم همین حکم را دارد؛ قانون از «درآمد یا زیان» سخن میگوید، پس نمیتوان درآمد را نزد یک همسر و زیان را نزد دیگری نگه داشت.
این قاعده شرایط زمانی هم دارد، از جمله اینکه طرفین در دوره مربوطه همسر یا شریک زندگی مشترک باشند و انتقالدهنده مقیم کانادا باشد. حتی پولی که پیش از ازدواج داده شده، پس از همسر شدن گیرنده میتواند مشمول شود. پول بعداً هم جابهجا میشود: استفاده از پول منتقلشده یا قرضدادهشده برای بازپرداخت وامی که برای خرید مال دیگری گرفته شده، طبق بند 74.1(3) بهتناسب بررسی میشود و ضمانت وام همسر از شخص ثالث نیز طبق بند 74.5 میتواند وام شما تلقی شود. این جزئیات به واقعیت هر پرونده بستگی دارد؛ مدارک خود را نزد حسابدار ببرید.
سوم: وام به همسر یک استثنای مکتوب دارد
اگر پرداخت، وام باشد نه هدیه، بند 74.5(2) یک استثنا پیشبینی میکند و همه شرایط باید با هم برقرار باشند. نرخ بهره باید دستکم برابر کمترِ این دو باشد: نرخ مقرر (prescribed rate) در زمان اعطای وام، یا نرخی که طرفین مستقل در آن زمان توافق میکردند. بهره هر سال باید واقعاً ظرف ۳۰ روز پس از پایان سال پرداخت شود؛ یادداشت در دفتر، پرداخت محسوب نمیشود. بهره همه سالهای قبل هم باید ظرف ۳۰ روز پس از پایان هر سال پرداخت شده باشد؛ یک سال تأخیر میتواند استثنا را برای همیشه از بین ببرد.
انتقال در برابر عوضِ ارزش منصفانه طبق بند 74.5(1) استثنایی جداگانه با شرایط خاص خود است و بند 74.5(3) برای دورههایی که همسران به دلیل فروپاشی رابطه جدا از هم زندگی میکنند، بند 74.1(1) را خاموش میکند. سود و زیان سرمایهای هنگام فروش طبق بند 74.2 بررسی میشود و وام به فرزندان بالغ یا افراد نابالغ احکام دیگری دارد که اینجا پوشش داده نمیشود.
اصل ماجرا ساده است: این استثنا بر کاغذ بنا میشود ــ قرارداد مکتوب، نرخ واجد شرایط و سابقه پرداخت در هر سال.
سوءبرداشتهای رایج
برداشت نادرست ۱: «سند نصفنصف است، پس CRA هم باید نصفنصف را بپذیرد.» سند فقط به آزمون اول پاسخ میدهد. اگر منبع پول داستان دیگری بگوید، انتساب میتواند دنبال پول برود، نه دنبال سند.
برداشت نادرست ۲: «ما زن و شوهریم و پولمان مشترک است، پس مهم نیست از کدام حساب آمده.» در زندگی روزمره اشکالی ندارد، اما برای مالیات مهم است که بتوانید ثابت کنید پول هر سهم از کجا آمده است. نقلوانتقالهای مبهم بعداً بهسختی اثبات میشوند.
برداشت نادرست ۳: «امسال درآمد من کمتر است، سهم بیشتری از اجاره را من گزارش میکنم و سال بعد جابهجا میکنیم.» نه. سهم گزارشدهی تابع مالکیت است، نه درآمد سالانه. اگر سهم تغییر نکرده، تقسیم هم نباید تغییر کند.
برداشت نادرست ۴: «برای وام به همسر، قول شفاهیِ بهره کافی است.» کافی نیست. استثنا نرخ واجد شرایط و پرداخت واقعی ظرف ۳۰ روز پس از پایان هر سال را میخواهد، همراه با مدارکی که آن را نشان دهد.
اگر قصد دارید با هم ملکی اجارهای بخرید، این کارها را بهترتیب انجام دهید
- پیش از نهایی شدن خرید، سهمهای مالکیت را تعیین کنید و مطمئن شوید با نحوه واقعی تأمین مالی هر سهم هماهنگ است.
- منبع پیشپرداخت هر همسر را مستند نگه دارید ــ دستمزد، پسانداز، هدیه یا وام ــ شامل صورتحسابهای بانکی و اسناد نهایی خرید.
- اگر یکی از همسران سهم دیگری را تأمین میکند، اول مشخص کنید هدیه است یا وام؛ اگر وام است، قرارداد مکتوب امضا کنید و از حسابدار بخواهید نرخ را با نرخ مقرر همان زمان تطبیق دهد.
- پرداخت بهره هر سال را در تقویم بگذارید، ظرف ۳۰ روز پس از پایان سال بپردازید و هر سال سوابق انتقال را نگه دارید.
- ثبت کنید چه کسی سهم وام مسکن را بر عهده دارد و چه کسی بازپرداخت میکند و پیش از تغییر این ترتیب با حسابدار مشورت کنید.
- فرم T776 را بر اساس سهم مالکیت و با مشخصات سایر مالکان مشترک ثبت کنید؛ اگر مسیر پول پیچیده است، پیش از ثبت از حسابدار درباره انتساب نظر بگیرید.
من Ming Ren هستم. برای همسرانی که ملک اجارهای میخرند، نحوه نوشتن سند فقط گام اول است. اینکه پول چگونه جابهجا میشود و آیا میتوانید آن را ثابت کنید، نتیجه مالیاتی را تعیین میکند.
این مقاله اطلاعات عمومی است، نه مشاوره مالیاتی یا حقوقی. قواعد انتساب به واقعیت هر پرونده بسیار حساساند؛ پیش از امضا و پیش از ثبت اظهارنامه با حسابدار یا وکیل مالیاتی کانادایی مشورت کنید.
منابع اصلی: CRA Guide T4036, Rental Income؛ Income Tax Act, ss.74.1, 74.2, 74.5 (Justice Laws، بررسیشده در نوامبر ۲۰۲۶). رقم ۲۰٬۰۰۰ دلار و سهمهای برابر فقط مثال توضیحیاند، نه پروندهای واقعی.
پرسشهای متداول
اگر سند نصفنصف باشد، آیا CRA حتماً تقسیم نصفنصف را میپذیرد؟
لزوماً نه. سند فقط به آزمون اول پاسخ میدهد؛ اگر منبع پول داستان دیگری بگوید، انتساب میتواند دنبال پول برود، نه دنبال سند.
اگر پول زوجین مشترک است، مهم است پول هر سهم از کدام حساب آمده باشد؟
برای مالیات بله. مهم است بتوانید ثابت کنید پول هر سهم از کجا آمده و نقلوانتقالهای مبهم بعداً بهسختی اثبات میشوند.
آیا همسری که امسال درآمد کمتری دارد میتواند سهم بیشتری از اجاره را گزارش کند و سال بعد جابهجا شوند؟
نه. سهم گزارشدهی تابع مالکیت است، نه درآمد سالانه؛ اگر سهم تغییر نکرده، تقسیم هم نباید تغییر کند.
آیا قول شفاهی بهره برای وام به همسر کافی است؟
نه. استثنا نرخ واجد شرایط و پرداخت واقعی ظرف ۳۰ روز پس از پایان هر سال را میخواهد، همراه با مدارکی که آن را نشان دهد.


